info@jinefem.com Bize Ulaşın: +90 242 317 00 66 ONLİNE RANDEVU DOKTORA SORU SOR

GLİKOZ YÜKLEME TESTİ (OGTT) NEDİR?

GLİKOZ YÜKLEME TESTİ (OGTT) NEDİR?

Sağlıklı kişilerde açlık kan şekeri 100 mg/dl nin altındadır. Açlık kan şekeri 100 mg/dl ile 126 mg/dl arasında olan kişilere OGTT testi yapılmalıdır.Açlık kan şekeri 126 mg/dl ve üstünde olan kişiler ise açıkça şeker hastası kabul edilir.

Glikoz yükleme testi yani OGTT yaptıracak olan kişiler 3 gün boyunca yeteri kadar karbonhidrat tüketmeli,ilaç içmemeli.Sigara içenler test sırasında sigara kulanmamalı.

OGTT 75 gr glikoz ile yapılır.2 saat süresince şekere bakılır.(Kan şekeri ile birlikte insülin hormonuna da bakılabilir buna insülin tolerans testi denir)OGTT sırasında aşırı insülin hormonu salgılanması o kişide insülin direnci olduğunu gösterir.Açlık kan şekeri değeri , insülin değerine bölündüğünde bulunan değer,kişide insülin direnci olup olmadığını gösterir.

Bazı hastalar OGTT ‘ nin sağlığa zararlı olduğunu düşünür.Bu yanlış bir kanıdır çünkü 75 gr glikoz 2-3 baklava diliminde bulunan glikoz miktarı ile eşdeğerdir.

OGTT ile gizli şeker yani prediyabet teşhis edilir. Diyabet tanısında altın standart 75 gr glikoz yüklemektir . Diyabet gelişim sürecinde ilk bozulan tokluk kan şekeridir. Fakat genelde açlık kan şekerine bakıldığı için ,teşhis gecikebilir. Doğru olan ise glikoz yükleme testinin yapılmasıdır.

Glikoz yükleme testinde 2 saat içinde kan şekeri 140 mg/dl -199 mg/dl arasında olan kişilerde gizli şeker (prediyabet)olduğu kabul edilir.

OGTT esnasında 2. saatten önce (30 ‘ uncu-60 ‘ ıncı -90 ‘ıncı dakikalarda)kan şekeri 200 mg/dl ve üzeri ise yine gizli şeker olduğu kabul edilir.

Araştırmalar, OGTT testleri ile toplumda şeker hastası ve adayları toplam oranı %20-26 olduğunu gösteriyor .Başka türlü söylersek her 4 kişiden biri şeker hastasıdır veya adaydır.

Gizli şekeri olan hastaların çoğu bunun farkında değildir , şikayetleri de yoktur. Eğer kişide HDL(iyi kolesterol)düşük,LDL (kötü kolesterol)-trigliserid-HbA1C yüksek(5,5 ve üzeri) ise ,buna metabolik sendrom denir.Metabolik sendromu olan kişilerin çoğunda Vİ(vücut indeksi) 25 üzerindedir .Vücut kitle indeksi ( BMI-body mass index) kilomuzu boyumuzun karesine bölerek hesaplanır.Metabolik sendrom şeker hastalığı için risk oluşturur.Bu hastalara mutlaka OGTT yapılmalıdır ayrıca erkeklerde kadınlara oranla risk 3 kat fazladır.

Gizli şekerin bir belirtisi yoktur.Glikoz yüklemesi yaparak prediyabet tespit edilirse,gelişecek olan arterioskleroz , hipertansiyon , koroner arter gibi hastalıklar önlenmiş olur. Prediyabeti olan hastalar tedavi edilmezlerse 10 sene içinde hipertansiyon , 10 sene sonra da koroner arter hastası olacaklardır.

Bazı hastalarda retinopati (göz hasarı),nöropati(sinir hasarı) gibi hastalıklar ortaya çıkar, bunların sebebi araştırılırken diyabet teşhisi konur.


TARAMA KİMLERE YAPILMALI

*** Herhangi bir tahlilde açlık kan şekeri 100mg/dl ve üzeri olanlar, bu değer pankreasın insülin salgılayan hücrelerinin iyi çalışmadığının göstergesidir.

1-Yaşı 45 ‘in üstünde olanlar
2-Yaşı 45’ten küçük fakat kilolu , sigara kullanan ,tansiyonu yüksek (büyük değer 14,küçük değer 9 ) olanlar
3-Gebelikte şekeri yüksek olanlar , 4 kg ve üzeri çocuk doğuranlar
4-HDL kolesterolü düşük (35 mgr altında) , trigliseridi yüksek olanlar( 250 mgr ve üzeri)
5-Hareketsiz yaşam şekline sahip olanlar
6-Gebeliklerde ileride çocuğu şeker hastalığından korumak için 25 – 28 haftasında şeker yükleme testi yapılmalıdır.
 
OGTT ‘de 2.saat kan şekeri değeri 140mg/dl-199 mg/dl tespit edilenler ,bu testi yılda en az bir kez yaptırmalıdırlar.
Tarama sonuçları normal olan 45 yaş ve üzeri kişiler bu testi 3 yılda bir yaptırmalıdırlar.

Gizli kan şekeri hipertansiyon , koroner arter ,retinopati (göz hasarı) , nöropati gibi hastalıklara sebep olur . Bu hastalıkları araştırırken , hastanın şekeri olduğu tespit edilir.

Açlık kan şekerinin 100 mg/dl ve üzerinde olması pankreasın insülin salgılayan beta hücrelerinin iyi çalışmadığının göstergesidir.

TEDAVİ - SON DERECE KOLAY

1-Yaşam şekli değişikliği
2-Egzersiz
3-Kilo verme
4-Sağlıklı beslenme
5-Var ise sigara ve alkol alışkanlığından vazgeçme
6-İnsülin direnci yüksek kişiler metformin kullanabilir (karaciğer ve böbrek fonksiyonları normal ise)

Uzm.Dr.Aysel OKTAY
Yukarı Çık